Πρωτοχρονιάτικο editorial

earthΤο μικρό μας ιστολόγιο μεγαλώνει σιγά σιγά. Ήταν φθινόπωρο του 2010 όταν γράφτηκε το πρώτο άρθρο, στην δοκιμαστική έκδοση που ανεβάσαμε στο blogspot. Η πατρίδα μας είχε μόλις μπει στην εποχή του μνημονίου, μια εποχή που οι ιστορικοί του μέλλοντος θα την συζητήσουν πολύ. Κάπως έτσι προέκυψε και ο τίτλος μας (Memorandum Days). Το στοίχημα που βάλαμε από την αρχή ήταν να παρέχουμε στο κοινό μας άρθρα που θα ξέφευγαν από το κυνήγι των εντυπώσεων, που θα κρατούσαν μια κάποια αξία στο πέρασμα του χρόνου. Ακόμα καλύτερα αν καταφέρναμε να δώσουμε τροφή στην σκέψη των αναγνωστών μας. Γυρνώντας πίσω στο χρόνο μπορώ να βρω το προηγούμενο πρωτοχρονιάτικο editorial που γράφτηκε στο τέλος του 2012. Το εορταστικό άρθρο του 2013 μας ξέφυγε, ήταν μια πολύ σκληρή περίοδος για την …σύνταξη και δεν υπήρχε χρόνος για άρθρα. Ας είναι όμως. Ακόμη και δύο χρόνια μετά το άρθρο διατηρεί την αξία του. Παραμένει έστω μια καλή αφορμή για να ξεκινήσουμε το φετινό μας πρωτοχρονιάτικο μήνυμα, τώρα που έχουμε ξανά αυτή την “πολυτέλεια”.

Η κλιματική αλλαγή που θίξαμε με ένα πιο λογοτεχνικό στυλ το 2012, εξακολουθεί να παραμένει το πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας. Η συνοπτική έκθεση του IPCC, της διακυβερνητικής δηλαδή επιτροπής του ΟΗΕ για το κλίμα, το επιβεβαιώνει. Το βασικό, αλλά όχι μοναδικό, πρόβλημα του κλίματος σήμερα, είναι η μεγάλη αύξηση των εκπομπών CO2 από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Το διοξείδιο του άνθρακα απελευθερώνεται με τις καύσεις και δημιουργεί μια δολοφονική “ομπρέλα” στην ατμόσφαιρα του πλανήτη, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η θερμοκρασία του. Η αύξηση της θερμοκρασίας προκαλεί επιταχυνόμενη τήξη των πάγων στους πόλους του πλανήτη. Η τήξη των αρχαίων πάγων της Αρκτικής και της Ανταρκτικής είναι ένα σοβαρό φαινόμενο, αφού διαταράσσει την κλιματική ισορροπία και ανεβάζει την στάθμη της θάλασσας. Το προφανές πρόβλημα είναι πως μεγάλο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού κατοικεί στο επίπεδο της θάλασσας και αναμένονται πολύ σοβαρές συνέπειες για τον τρόπο ζωής του. Για κράτη όπως το Μπαγκλαντές η διαδικασία έχει ήδη αρχίσει. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στις χώρες πρώτης γραμμής σε σχέση με τις επιπτώσεις από την αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Οι νότιες περιοχές της όμως θα υποστούν αυξημένο κίνδυνο ερημοποίησης και έλλειψης νερού. Η ευκολία με την οποία κάηκε η μισή Πελοπόννησος πριν μερικά χρόνια, μας προϊδεάζει για το μέλλον. Δυστυχώς η πικρή αλήθεια είναι πως θα πρέπει να μειώσουμε σαν είδος το θερμικό φορτίο του πλανήτη, γιατί διαταράσσουμε την ισορροπία του. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που ξεπερνάει ακόμα και την ταξική διαπάλη, που ξεπερνάει όλες τις μέχρι στιγμής γνωστές πολιτικές ιδέες. Θα πρέπει ίσως να ξεχάσουμε την κλασσική ανάπτυξη του αστικού πολιτισμού και να συζητήσουμε την αποανάπτυξη ( αν θέλουμε να συμβιώσουμε στον πλανήτη μας. Σχεδόν :), τόσο απλά.

Υπάρχουν όμως και άγνωστοι κίνδυνοι από την τήξη των πάγων. Κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά ποιο “τζίνι” κρύβει μέσα του το “λυχνάρι” των Αρχαίων παγετώνων, που τόσο απερίσκεπτα ετοιμαζόμαστε να ανοίξουμε. Τεράστιες ποσότητες μεθανίου ίσως, άγνωστη μικροβιακή ζωή που μπορεί να “επιτεθεί” στο ανοσοποιητικό μας σύστημα. Η κλιματική αλλαγή θα μας οδηγήσει σε ένα άγνωστο καινούριο κόσμο. Που όμως δεν θα είναι καθόλου μαγικός.

 

Οι πιο πεσιμιστές φυσικά θα υποστηρίξουν ότι έτσι κι αλλιώς δεν ζούμε σε “καλές” εποχές. Δεν θα τους καταλόγιζα μεμψιμοιρία γιατί έχουν κατά ένα μέρος δίκιο. Εδώ στην Ελλάδα, στον πέμπτο πλέον χρόνο του μνημονίου που μας έχει επιβληθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ, τα προβλήματα είναι πολλά. Αν και δεν σχεδιάσαμε να θίξουμε την μνημονιακή πολιτική στο παρόν άρθρο, θέλουμε μόνο να σημειώσουμε την πιο σοβαρή συνέπειά της. Αυτή είναι κατά τη γνώμη μας η διάχυτη απαισιοδοξία  που έχει νεκρώσει τα “αντανακλαστικά” της ελληνικής κοινωνίας, μια γενικευμένη αίσθηση κατάθλιψης που έχει εισχωρήσει στους χώρους δουλειάς και στις οικογένειες. Ο απροκάλυπτος πατερναλισμός στους χειρισμούς των ιθυνόντων της Ε.Ε αλλά και, δυστυχώς, της ελληνικής κυβέρνησης, είναι αυτός που πραγματικά κατακερματίζει κάθε ελπίδα και δυνατότητα δημιουργικής σύνθεσης στην πατρίδα μας. Έτσι το πρώτο μέλημα μιας νέας κυβέρνησης, στην περίπτωση που οδηγηθούμε τελικά σε εκλογές, θα πρέπει να είναι αυτό ακριβώς. Να μας ξαναδώσει πίσω την ελπίδα.
Αλλά και το διεθνές περιβάλλον είναι ασταθές. Μέσα στο 2014 εμφανίστηκαν δύο πολύ σοβαρά προβλήματα γεωπολιτικά. Η Ουκρανική κρίση και η δημιουργία του “χαλιφάτου” των τζιχαντιστών στην Μέση Ανατολή. Και τα δύο αυτά προβλήματα είναι δυστυχώς απότοκα της δυτικής πολιτικής. Η Ουκρανική κρίση απειλεί να αποκόψει την Ευρώπη από την τεράστια Ρωσική αγορά των 180.000.000 πολιτών, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση βολοδέρνει μέσα στο οικονομικό τέλμα. Η προσάρτηση, στην ψύχρα που λέμε στην καθομιλουμένη, της Κριμαίας από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, έχει εκνευρίσει τα κέντρα πολιτικής στην Ουάσιγκτον και το Βερολίνο που επιμένουν να διεμβολίζουν το μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας. Υπάρχει μια συνέπεια και συνέχεια στην πολιτική αυτή από την εποχή της αμερικανικής επέμβασης στην Γιουγκοσλαβία, με γερμανικό δάκτυλο. Η γενική εικόνα είναι πως οι Σλάβοι δεν είναι όσο πρέπει πειθαρχημένοι στην πολιτική γραμμή που εκπορεύεται από τα μεγάλα καπιταλιστικά κέντρα. Εκεί δεν μπορούν να σκεφτούν τη Ρωσική Δημοκρατία σαν ένα πιθανό γεωπολιτικό παίκτη, όπως την εποχή του ψυχρού πολέμου. Πρέπει να υποβιβαστεί σε περιφερειακό συνεργάτη. Και για να είμαστε ακριβέστεροι, αυτό που πραγματικά πιστεύουν είναι πως δεν της αξίζει μια τέτοια θέση. Θεωρούν το ρωσικό κράτος ένα γίγαντα με πήλινα, οικονομικά, πόδια που γενικά γαυγίζει αλλά δεν μπορεί να δαγκώσει. Η πρόσδεση της Ουκρανίας, με τα πολλά πράγματι προβλήματα, στην Ατλαντική Συμμαχία (NATO) είναι μια προσπάθεια παγίωσης των “κερδών” του μεταψυχροπολεμικού κόσμου. Πρόσβαση στην ενέργεια και εξασφάλιση των ισορροπιών στην Ασιατική ήπειρο. Ποσώς τους ενδιαφέρει η ανεξαρτησία του Ουκρανικού κράτους που υποφέρει πράγματι από οικονομική καχεξία και υψηλότατη ανεργία.
Ακόμα πιο μεγάλο όμως είναι το πρόβλημα στη Μέση Ανατολή. Μετά από δύο αμερικανικής έμπνευσης διεθνείς επεμβάσεις το Ιράκ είναι μια διαλυμένη χώρα, με υποστήριξη των ζωτικών της λειτουργιών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από την σκληρή καθημερινότητα του Ιρακινού λαού ξεπήδησε το κίνημα των Τζιχαντιστών που οργανώθηκε από πρώην στελέχη του μπααθικού καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν και γιγαντώθηκε με την ανοχή των αραβικών πληθυσμών με τα έντονα αντιαμερικανικά αισθήματα. Το Χαλιφάτο, όπως αυτοπροσδιορίζεται, των τζιχαντιστών έχει καταλάβει ένα σεβαστό ποσοστό της Ιρακινής επικράτειας και ένα κομμάτι της Συρίας. Έχει επιβάλει σκληρό ισλαμικό νόμο στις περιοχές αυτές ενώ σοκάρει η έφεσή του στην βία. Πραγματικά προσπαθεί με κάθε τρόπο να σπείρει τον τρόμο στον δυτικό κόσμο και χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για να το επιτύχει. Οι ειδήσεις ποτέ δεν ήταν ευχάριστες αλλά με το χαλιφάτο μεταμορφώθηκαν σε ταινία τρόμου. Μαζικές εκτελέσεις, αποκεφαλισμοί όλα συμβαίνουν μπροστά στις κάμερες και διαδίδονται αμέσως στα κοινωνικά δίκτυα. Θα απαιτηθεί πραγματικά διεθνής προσπάθεια για να “συνετιστούν” οι επικεφαλείς του τρομακτικού αυτού κράτους, αλλά αυτό δεν είναι εύκολο να συμβεί γιατί οι ντόπιοι πληθυσμοί δεν είναι αρκετά φιλικοί απέναντι στους εν δυνάμει “ελευθερωτές” ( Βλέπε Ηνωμένες Πολιτείες). Ένα πιο πιθανό σενάριο είναι να οργανωθεί μια επέμβαση από τον Αραβικό κόσμο, ώστε να δώσει τουλάχιστον τέλος στην ωμή βία. Αλλά δεν είναι εύκολο στο πολύπλοκο πολιτικό πεδίο της Μέσης Ανατολής να διακρίνει κανείς ποιος είναι με ποιον. Αυτό που προς το παρόν συμβαίνει είναι πως στην περιοχή υπερίπτανται μαχητικά F-16 και φουτουριστικά drones ενώ διεξάγονται τακτικά αεροπορικές επιδρομές, κατά το γιουγκοσλαβικό “πρότυπο”.
Το editorial μεγάλωσε πολύ και ανησυχώ μήπως σας κουράσω. Υπάρχουν κι άλλα αξιοσημείωτα γεγονότα το 2014. Οι σκληρές νομισματικές διαμάχες, η επιδημία του Έμπολα, ο πόλεμος των τιμών του πετρελαίου.
Όσο πλησιάζουμε το 2015, πολλοί αναλυτές προσομοιάζουν την αρχή του 21ου αιώνα με την εποχή πριν την έναρξη του Ά Παγκόσμιου Πολέμου, 100 χρόνια πριν. Εμείς δεν συμφωνούμε. Αυτό που βιώνουμε είναι η έναρξη μια μετα-ιστορίας που θα μας αναγκάσει να σκεπτόμαστε με εντελώς διαφορετικό τρόπο απ’ ότι μέχρι τώρα. Πολλοί λένε ότι είναι η έναρξη ενός νέου Μεσαίωνα. Θα σας απαντήσουμε και σ’ αυτό. Κάπου εκεί έξω, στο αχανές ηλιακό μας σύστημα, μια μικρή ανθρώπινη κατασκευή ταξίδευε για 12 χρόνια μέχρι τελικά να προσγειωθεί στην επιφάνεια ενός παγωμένου κομήτη. Χρειάστηκε υψηλή νοητική επιδεξιότητα και συνεργασία των Ευρωπαϊκών κρατών για το πρωτοφανές αυτό επίτευγμα. Μπορέσαμε να ρίξουμε ακόμα μια ματιά στο αχανές σύμπαν που μας περιβάλλει. Θυμηθείτε το την επόμενη φορά που θα απογοητευθείτε από την πεζή πραγματικότητα. Η αποφασιστικότητα, η επιμονή και η συνεργασία θα μας οδηγούν πάντα στην πρόοδο. Μόνο σκεφτείτε καλά ποια πρόοδο χρειαζόμαστε. Καλή Χρονιά.

http://tiny.cc/8zulrx

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.