Εδώ ευρώ, εκεί ευρώ, ευρωκρίση και ευρωνεύρα

euroΟι εκλογές του φθινόπωρου του 2009 προκλήθηκαν πρόωρα από τον τότε πρωθυπουργό Κων/νο Καραμανλή, μετά την άρνηση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γιώργου Παπανδρέου, να ψηφίσει συναινετικά για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Με βάση το Σύνταγμα του 1975, στις δύο πρώτες προεδρικές ψηφοφορίες απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 200 εδρών, ενώ στην τρίτη αρκούν 180 ψήφοι, ώστε να εκλεγεί συναινετικά πρόσωπο με αυξημένη αποδοχή για τον, απογυμνωμένο από πραγματικές εξουσίες, Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Αν αποτύχει αυτή η διαδικασία, τότε η Βουλή διαλύεται και προκηρύσσονται εκλογές.

Ο Κών/νος Καραμανλής είχε επίσης υποστηρίξει ότι η Ελλάδα δεν άντεχε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, μέχρι και την άνοιξη του 2010, οπότε έληγε η πενταετής προεδρική θητεία. Να θυμίσουμε ότι τον Δεκέμβριο του 2008 είχε προηγηθεί η έκρηξη βίας στην Αθήνα και στις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις, σαν συνέπεια της δολοφονίας του δεκαπεντάχρονου μαθητή Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Το πολιτικό κλίμα ήταν πολωμένο και ακατάλληλο για συναινετικές διαδικασίες. ‘Ετσι προκηρύχθηκαν οι εκλογές για το φθινόπωρο και η κάλπη ανέδειξε το ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου θριαμβευτή με ποσοστό πάνω από 40/% και πλειοψηφία 160 εδρών στη νεοεκλεγείσα βουλή. Ήταν η εποχή του ιστορικού πλέον συνθήματος “λεφτά υπάρχουν”. Λίγο μετά ήρθαν απανωτά τρία πακέτα μέτρων και μια λιτή, σχεδόν γκροτέσκο, ανακοίνωση του πρωθυπουργού πλέον Γ. Παπανδρέου από το Καστελόριζο, όπου επιτέλους μάθαμε που είναι τα λεφτά, που υπήρχαν :). Εμείς δεν είχαμε δεκάρα τσακιστή και τα λεφτά τα είχαν ο Βόλφανγ Σόιμπλε, πανίσχυρος Γερμανός υπουργός Οικονομικών, η Ευρωπαϊκή επιτροπή και το ΔΝΤ. Μόνο που για να τα δώσουν έπρεπε να υπογράψουμε το περίφημο μνημόνιο ( memorandum ).

Ακολούθησε μια πραγματική λαίλαπα από μέτρα, περικοπές μισθών και αυξημένη φορολογία κυρίως, ενώ συρρικνώθηκε αισθητά και ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων. To Α.Ε.Π μειώθηκε δραματικά και η ανεργία έφτασε σε πολύ υψηλά επίπεδα. Με βάση τους αριθμούς η Ελλάδα έχει μεταμορφωθεί σε μια “ενάρετη” χώρα, σε σχέση πάντα με τις απαιτήσεις των δανειστών που ζητάνε ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και πρωτογενή πλεονάσματα, πέρα από την προφανή απαίτηση πληρωμής τοκοχρεολυσίων. Οι υποτιθέμενες μεταρρυθμίσεις φαίνεται να χωλαίνουν, καθώς οι δανειστές απαιτούν να αλλάξουμε με διαδικασίες εξπρές νοοτροπίες δεκαετιών, ενώ πολλοί στο εσωτερικό τις αμφισβητούν.

Πέντε χρόνια μετά, μία προεδρική εκλογή αναμένεται να μετατραπεί και πάλι σε θρίλερ, μιας και η αντιπολίτευση προτίθεται να χρησιμοποιήσει άλλη μία φορά το “όπλο” της προεδρικής ψηφοφορίας για να ανατρέψει την κυβέρνηση. Το πολιτικό τοπίο της πατρίδας μας εξακολουθεί να μονοπωλείται από το δίπολο μνημόνιο – αντιμνημόνιο, όπως οριοθετήθηκε την δύσκολη προηγούμενη πενταετία, από τις πλατείες των αγανακτισμένων αλλά και από την σκληρή πραγματικότητα που βιώνει η παλιά ραχοκοκαλιά του πολιτικού συστήματος, η περίφημη μεσαία τάξη. Το πάλαι ποτέ κραταιό ΠΑΣΟΚ, που δέσποζε στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, πνέει τα λοίσθια μετά την επιλογή να αποδεχθεί ένα σκληρό μνημόνιο των δανειστών και την αντίστοιχη Τρόικα που το επιτηρεί. Αν και πολλά στελέχη του “χρεώνουν” την επιλογή αυτή στον Γιώργο Παπανδρέου και στην στενή ομάδα του, η αλήθεια είναι πως η κάλπη έστειλε σε όλους τον…λογαριασμό.

Η πολιτική γεωγραφία του κοινοβουλίου είναι επίσης αντιπροσωπευτική της μπερδεμένης εποχής που ζούμε. Οι λεγόμενες αντιμνημονιακές δυνάμεις καταλαμβάνουν ένα ευρύτατο ιδεολογικό φάσμα. Από την φασιστικής απόχρωσης Χρυσή Αυγή μέχρι το μαρξιστικό – λενινιστικό ΚΚΕ. Προσοχή αυτό δεν σημαίνει ότι οι απόψεις τους ταυτίζονται γενικά, ούτε ότι συγκροτούν κοινό μέτωπο, παρά μόνο ότι έχουν κοινή την αντιμνημονιακή ρητορική, που και αυτή έχει άλλες αφετηρίες και καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα. Στο κέντρο όμως του αντιμνημονιακού μπλοκ βρίσκεται το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι η πρώτη φορά μετά την επιτυχία της ΕΔΑ στις εκλογές του 1958, που ένα αριστερό κόμμα, καταγόμενο από τον ΕΑΜογενή κόσμο, καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση σε εκλογές και γίνεται αξιωματική αντιπολίτευση. Σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις μάλιστα βρίσκεται σταθερά στην πρώτη θέση.

Ας ρίξουμε όμως μια ματιά στην πλευρά των δανειστών. Η περίφημη τρόικα είναι μια ομάδα τεχνοκρατών που αναφέρονται σε τρία κέντρα. Στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αντίθεση με απλοϊκές απόψεις που κυκλοφορούν ευρέως στην ελληνική μπλογκόσφαιρα, η δουλειά τους είναι να κάνουν τη χώρα να λειτουργήσει. Απλά το κάνουν από τη σκοπιά των αφεντικών τους, που είναι θεσμοί με μεγάλη δύναμη αλλά αμφίβολη πολιτική νομιμοποίηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) για παράδειγμα, που είναι κατά κάποιο τρόπο η “κυβέρνηση” της ΕΕ, δεν εκλέγεται από το εκλογικό σώμα, αλλά αποτελείται από διορισμένους εκπροσώπους των εθνικών κυβερνήσεων. Το “μισητό” ΔΝΤ από την άλλη πλευρά, είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός με έδρα την Ουάσιγκτον που έχει σήμερα 182 μέλη, δηλαδή πρακτικά συμμετέχουν όλοι. Δουλειά του είναι να ρυθμίζει το διεθνές νομισματικό σύστημα και να προωθεί την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου. Η μονεταριστική αυτή προσέγγιση βρίσκεται στην καρδιά της λειτουργίας του και το κάνει αντιδημοφιλές όταν, για παράδειγμα, προτείνει κλείσιμο υπηρεσιών υγείας στο πλαίσιο των προγραμμάτων του. Θα πρέπει να θυμόμαστε επίσης ότι στους παραπάνω οργανισμούς ειδικό βάρος έχουν οι πιο ισχυρές χώρες, που προσφέρουν και τα περισσότερα κονδύλια. Και για να μη μιλάμε με μισόλογα οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γερμανία είναι οι χώρες με το μεγαλύτερο ειδικό βάρος στην διαχείριση του Ελληνικού χρέους. Και οι δύο αυτές ισχυρές χώρες έχουν συμφέρον να κρατήσουν την Ελλάδα στη σφαίρα επιρροής τους, αλλά δεν θέλουν να το κάνουν με οποιοδήποτε κόστος. Να τονίσω εδώ ότι σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους παραμένει πάρα πολύ υψηλό και αμφίβολο αν θα μπορέσει ποτέ να αποπληρωθεί. Αυτό είναι γνωστό σε όλους τους εμπλεκόμενους.

Τι θα μπορούσαμε λοιπόν να περιμένουμε από τη νεόκοπη αξιωματική αντιπολίτευση, το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, σε περίπτωση που κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση; Εμείς ανήκουμε σε αυτούς που πιστεύουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εξαιρετικά τυχερός. Η παραδοσιακή ελληνική δεξιά, με τα απομεινάρια του ΠΑΣΟΚ, έχουν κάνει όλη τη βαριά δουλειά του δημοσιονομικού νοικοκυρέματος για λογαριασμό του. Τα στρώματα που εκπροσωπεί έχουν απογοητευτεί από την υπάρχουσα κατάσταση και θα ενθουσιαστούν ακόμα κι αν καταφέρει να δώσει ψήγματα μόνο αισιοδοξίας. Κλειδί για την πιθανή επιτυχία του θα είναι η εύρεση ρευστότητας. Η οποία στην πραγματικότητα θα του χορηγηθεί με κάποιο τρόπο καθώς ο Μάριο Ντράγκι, πρόεδρος της ΕΚΤ, έχει αρχίσει ήδη να την παρέχει στην ζώνη του ευρώ. Σε απλά ελληνικά στην Φραγκφούρτη, έδρα της ΕΚΤ, η εντολή έχει δοθεί. ΤΥΠΩΣΤΕ ΕΥΡΩ. Τώρα για την περίφημη αλλεργία που έχουν οι συντηρητικοί πολιτικοί της ΕΕ απέναντι στον αριστερό ΣΥΡΙΖΑ, καλό θα ήταν να διαβάσετε την ιστορία πίσω από τους εντυπωσιακούς τίτλους των Media. Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί έχουν πάθει “αλλεργικό σόκ” με ΟΛΟΥΣ τους Έλληνες πολιτικούς, όχι ειδικά με τους αριστερούς. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν θεωρούν πιο “σοβαρή” την παραδοσιακή, φιλοευρωπαϊκή, ελληνική Δεξιά. Γι αυτό και έχουν επεξεργαστεί πολλά διαφορετικά σενάρια για την λύση του ελληνικού προβλήματος. Πιστεύουμε ότι η Τρόικα θεωρεί ήδη καμένο χαρτί την κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά και προετοιμάζεται για την τελική αναμέτρηση με τις δυνάμεις του “αντιμνημονίου”. Για να το πετύχει αυτό προτιμά να μην εκταμιεύσει τώρα χρήματα, αλλά μετά την λύση του προβλήματος της προεδρικής εκλογής. Γι αυτό και τo περίφημα plan B επανέρχεται στο προσκήνιο αν και ο ΣΥΡΙΖΑ, ορθώς, δεν το φωνάζει ανοιχτά. Το ίδιο σφυρίζει αδιάφορα και η Γερμανική Καγκελαρία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό λέει ότι αν δεν επιτευχθεί κάποια συμφωνία για κούρεμα του χρέους, το Εθνικό Νομισματοκοπείο θα βάλει μπρος τις μηχανές και θα τυπώσει δραχμές. Σε αντίθεση με τους ντόπιους ξεφωνημένους του μονεταρισμού δεν θα έρθει το τέλος του κόσμου. Μπορεί κάλλιστα να συμφωνηθεί στο πλαίσιο ενός “βελούδινου διαζυγίου” με την ΕΕ, που θα προβλέπει έξοδο και νέα είσοδο στη ζώνη του ευρώ με διορθωμένη την ισοτιμία. Μια τέτοια λύση θα επέτρεπε στο ελληνικό κράτος να παρέχει πληθωριστική ρευστότητα στον πληθυσμό με σκοπό να επιταχύνει την παραγωγική διαδικασία και να μειωθεί γρήγορα η ανεργία, που είναι η πιο επείγουσα ανάγκη. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη προσλήψεις στο δημόσιο. Αντίθετα, ή και ταυτόχρονα, μπορεί να επιλεγεί η παροχή ρευστότητας και διευκολύνσεων στις επιχειρήσεις μας, έτσι ώστε να μπορέσουν να προσλάβουν εργαζόμενους. Έπειτα, ψυχραιμότερα, μπορούν να ζυγιστούν τα υπέρ και τα κατά και να τεθεί σε δημοψήφισμα η επιστροφή στη ζώνη του Ευρώ.

Υπάρχουν φυσικά πολλές παραλλαγές στα σενάρια που περιγράψαμε. Δεν ξέρουμε ακόμα πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές και τι θα αποφασίσουν οι πολίτες. Οι συσχετισμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αλλάξουν στο μεταξύ. Όλα αυτά δεν μπορούν με ασφάλεια να προβλεφθούν. Μπορούμε μόνο να κάνουμε μια ψύχραιμη ανάλυση και να υπολογίσουμε κάποιες πιθανότητες με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία. Να προσθέσουμε τέλος ότι οι δημοκρατίες δεν φοβούνται τις εκλογές, ούτε τα δημοψηφίσματα. Εξάλλου, το μεγάλο μας πρόβλημα είναι ότι στην πραγματικότητα ο κόσμος αλλάζει και η ελληνική κοινωνία χρειάζεται να αποφασίσει πως θα τοποθετηθεί στο πιο ανοιχτό και ανταγωνιστικό παγκόσμιο σύστημα που διαμορφώνεται. Αυτή είναι η πραγματική συζήτηση και εμείς ανήκουμε σε αυτούς που πιστεύουν ότι είναι καλύτερα να την οργανώσει η ελληνική Αριστερά, με την ευρύτερη έννοιά της. Για το ποια είναι όμως η ελληνική Αριστερά και γιατί θα πρέπει να ηγηθεί του εκσυγχρονισμού της πατρίδας μας, θα το αναπτύξουμε μια άλλη φορά. Μια συμβουλή μόνο για το τέλος. Να προσέχετε τα ευρώ σας. Θα κερδίζονται όλο και πιο δύσκολα στο μέλλον.

http://tiny.cc/gmwaqx

  1 comment for “Εδώ ευρώ, εκεί ευρώ, ευρωκρίση και ευρωνεύρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.