Ομοσπονδία με τα Σκόπια;

Μια προσέγγιση στο Μακεδονικό πρόβλημα

Παρακολουθούμε με δέος το τελευταίο διάστημα την αγαπημένη φαρσοκωμωδία της όψιμης μεταπολίτευσης, το λεγόμενο Μακεδονικό, να αναγεννάται από τις στάχτες της. Άγνωστο παραμένει ποιος παράγοντας το πυροδότησε. Σκόρπιες γνώμες στο διαδίκτυο συγκλίνουν στην άποψη ότι η ανακίνηση του θέματος είναι δάκτυλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ακόμη και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αλήθεια είναι ότι το γειτονικό κρατίδιο παραπαίει πνιγμένο από το εθνικιστικό delirium του προηγούμενου πρωθυπουργού του, με τα κακόγουστα αγάλματα στο κέντρο των Σκοπίων, μιας πόλης που κλήθηκε ελληνικό αρχιτεκτονικό γραφείο να σχεδιάσει, κάποτε την δεκαετία του ‘60. Το βιοτικό επίπεδο παραμένει χαμηλό, το κατά κεφαλήν ονομαστικό ΑΕΠ είναι γύρω στα 5000 €, το ένα τρίτο του ελληνικού, υπάρχουν έριδες ανάμεσα στους Αλβανούς και τους Σλαβομακεδόνες στο υβριδικό αυτό κράτος, που κατά ένα μέρος δημιουργήθηκε με την συγκόλληση διάφορων βαλκανικών εθνικών υποομάδων.

Κι άλλες πληγές κακοφόρμισαν στην γειτονική χώρα των 2.000.000 ανθρώπων, πληγές που δημιουργήθηκαν στο διάρκεια του Ελληνικού εμφυλίου πολέμου, καθώς πολλοί σλαβομακεδόνες, που ζούσαν και στην ελληνική δυτική Μακεδονία, εντάχθηκαν, με την θέλησή τους ή μη, στις τάξεις του ΔΣΑ, της ένοπλης παράταξης του ΚΚΕ που κήρυξε πόλεμο από το βουνό, μετά τα Δεκεμβριανά και την συμφωνία αφοπλισμού του ΕΑΜ στην Βάρκιζα. Υπήρχε άλλωστε νωπή τότε η ρητορική του προπολεμικού ΚΚΕ, που τους υποσχόταν αναγνώριση ενός ανεξάρτητου μακεδονικού έθνους. Η ήττα του ΔΣΑ, οδήγησε πολλούς από αυτούς στην εξορία, όπως και πολλούς έλληνες ομοϊδεάτες τους.

Γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι το γλωσσικό τους ιδίωμα είναι παρακλάδι της βουλγαρικής γλώσσας, αλλά οι ίδιοι φαίνεται να παίρνουν αποστάσεις και προσπαθούν να παρουσιάσουν τους εαυτούς τους σαν ορθόδοξους (χριστιανούς) Μακεδόνες. Η προσπάθεια αυτή έχει τις ρίζες της στην δική τους αστική τάξη φυσικά, αλλά και στην όσμωση που δέχθηκαν από τα μεγαλύτερα, γειτονικά τους, βαλκανικά εθνικά κράτη. Υπάρχει εδώ ένα κρίσιμο και λεπτό ζήτημα του δικαιώματος ενός λαού στον αυτοπροσδιορισμό του, ζήτημα που τεχνηέντως αποσιωπάται από τους πρόχειρους θα λέγαμε έλληνες εθνικιστές, που προτάσσουν την αρχαία μακεδονική σάρισα σαν το απόλυτο πειστήριο της, ας την πούμε χάριν της συζήτησης, “καθαρής” εθνικής τους καταγωγής. Λογικό φαίνεται, όταν ένας λαός, ο δικός μας, οχυρώνεται πίσω από τους πολύ παλιούς του προγόνους, τότε και κάποιοι άλλοι άνθρωποι της ίδιας γεωγραφικής περιοχής να ζητούν να πάρουν και αυτοί κάτι από την αρχαία δόξα. Πόσο μάλλον όταν έχουν πρόβλημα ταυτότητας, ένα πρόβλημα που δυστυχώς το έχουμε κι εμείς, όπως φανερώνει η μεγάλη μας ανασφάλεια.

Είναι απλό και ξεκάθαρο, οι άνθρωποι αυτοί είναι Μακεδόνες, σλαβομακεδόνες για την ακρίβεια,  σύμφωνα με την γεωγραφική διαίρεση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία άλλωστε στηρίχτηκε στην παλιότερη βυζαντινή. Είναι σλαβικό φύλλο που κατοικεί στην Μακεδονία εδώ και πολλούς αιώνες. Στη σύγχρονη εποχή κατοικεί την περιοχή της Βόρειας Μακεδονίας. Το ζήτημα της γλώσσας είναι μάλλον δευτερεύον. Ας πάρουμε το παράδειγμα της Κύπρου. Οι άνθρωποι εκεί μιλούν ελληνικά αλλά αυτοπροσδιορίζονται σαν “Κυπραίοι”, σε αντιδιαστολή με τους “Ελλαδίτες” του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Έχουν αναπτύξει σιγά σιγά και για διάφορους λόγους μια διακριτή εθνική συνείδηση. Αντίθετα ένας Κρητικός, που έχει κι αυτός ιδιαιτερότητες, θα δηλώσει πρώτα Έλληνας και μετά Κρητικός. Ας μεταφέρουμε λοιπόν τον συλλογισμό μας στους παλιούς μας γείτονες της Μακεδονίας, γείτονες που μιλούν μεταξύ τους μια διαφορετική πράγματι γλώσσα, αλλά δεν μας αντιμετωπίζουν σαν εχθρούς. Ας αντιληφθούμε λοιπόν όλο αυτό το κουβάρι σαν μια δυναμική διαδικασία, που οφείλουμε να την επηρεάσουμε με κάποιες αρχές και κανόνες, κατά προτίμηση ειρηνικά και με αμοιβαία ωφέλεια.

Ας προχωρήσουμε λίγο ακόμα το συλλογισμό μας. Ποιο είναι το επίνειο του μικρού αυτού κράτους; Επισκεφθείτε αν θέλετε την Θεσσαλονίκη και θα τους συναντήσετε να περπατούν, να ψωνίζουν, να επισκέπτονται μετά τις ελληνικές παραλίες της Κατερίνης και της Χαλκιδικής. Πηγαίνετε να δείτε ποιες εταιρείες έχουν στα Σκόπια τα υποκαταστήματά τους και θα καταλάβετε ότι είναι οι ελληνικές. Αλήθεια τι έχουμε να χωρίσουμε με τους σλαβομακεδόνες; Φαντάσματα του παρελθόντος; Ναι υπάρχουν. Αλλά έχουμε και το σήμερα να ζήσουμε και οφείλουμε να προσπαθούμε να το κάνουμε με πραγματισμό και ευφυΐα.

Η γνώμη μας είναι ότι εμείς οι Έλληνες, θα πρέπει να συμφωνήσουμε σε όνομα με γεωγραφικό ή και εθνικό ακόμα προσδιορισμό. Βόρεια Μακεδονία ή Σλαβική Μακεδονία θα ήταν τα καλύτερα δυνατά. Α, με την ευκαιρία, ας θέσουμε κι ένα ευρύτερο προβληματισμό. Γιατί το ελληνικό κράτος να μην προχωρήσει σε μια ρελάνς που θα ταράξει το βαλτωμένο βαλκανικό εποικοδόμημα; Ας τους προτείνουμε να ενσωματωθούν στο Ελληνικό κράτος. Όχι φυσικά σε αυτό το κακόμοιρο νεοελληνικό, μονίμως χρεοκοπημένο από την ίδρυσή του μόρφωμα, που διοικείται ακόμα με τους όρους των παλιών καπεταναίων. Αλλά σε ένα σύγχρονο, δημοκρατικό ομοσπονδιακό κράτος, που θα στηρίζεται στις καλύτερες παραδόσεις της Φιλικής Εταιρείας. Νομίζετε ότι δεν θα έμπαιναν στον πειρασμό; Θα ήταν επίσης και μια καταπληκτική ευκαιρία να δημιουργηθεί ένα νέο ανάχωμα στον τουρκικό επεκτατισμό και στην ισλαμική διείσδυση στον βαλκανικό χώρο. Μπορούμε να πάψουμε να φοβόμαστε; Να δούμε τον κόσμο με ένα νέο βλέμμα; Αυτό άλλωστε έκαναν κι οι πρόγονοί μας.

 

https://goo.gl/nX9YmT

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.